De VVDB tegen het misbruik van kermispony's - b -

 

A B

Stand van zaken

oktober 2001

Onze campagne tegen het misbruik van kermispony’s heeft echt wel een schokgolf veroorzaakt. De media hebben uitgebreid aandacht geschonken aan onze visie en bij de foorkramers sloeg onze actie in als een bom. Alleen al het feit dat het lot van de kermispony’s een gespreksthema werd, stemt ons gelukkig, want het lijkt ons weinig waarschijnlijk dat er alleen maar gepraat wordt zonder ook daadwerkelijk een stap in de goede richting te zetten. In ons julinummer hadden we beloofd zo spoedig mogelijk een stand van zaken te schetsen; al blijven we noodgedwongen nog wat oppervlakkig en wordt de strategie nog altijd verder besproken, we doen een inspanning om een synthese te brengen van wat er het voorbije kwartaal is gebeurd.

Steun van GAIA en van de NRDB

Wat ons wellicht het meest heeft verblijd, is de morele steun die ons vanuit de dierenbeschermingsbeweging verleend werd. GAIA heeft niet geaarzeld om ons te contacteren en het positieve gesprek dat we in Aarschot met Michel Vandenbosch en Ann De Greef hebben gevoerd, heeft de verstandhouding tussen onze twee organisaties aanzienlijk bevorderd. Zoals we – wat je elders in dit nummer zal lezen – de strijd tegen het onverdoofd ritueel slachten samen met GAIA zullen intensifiëren, zo zullen we het dossier "kermispony’s" verder behandelen in nauw overleg. Daarbij komt dat we ook de morele steun genieten van de Nationale Raad voor Dierenbescherming. Als je weet dat de NRDB een vijftigtal verenigingen voor dierenbescherming groepeert, dan is het duidelijk dat we zullen onderzoeken op welke manier we die bijkomende inbreng optimaal kunnen benutten.

Prioriteiten

In ons julinummer hebben we een aantal pijlers ter sprake gebracht waarop onze actie tegen het misbruik van kermispony’s zou kunnen steunen. In het vuur van ons betoog zijn we ongetwijfeld iets te enthousiast en voortvarend geweest. We hebben vrome wensen gekoesterd zonder de realiteit onder ogen te zien. Het hart heeft gesproken en het verstand is wat afzijdig gebleven. Dat is geen oneer: als dierenbeschermer moet je steeds naar het hoogst bereikbare streven en mag je in teksten een droomscenario schetsten, ook al weet je maar al te goed dat zo’n droom niet altijd in vervulling zal gaan. Nu we met beide voeten weer vast op de grond staan, past het de prioriteiten enigszins te herschikken. Hierbij laten we ons leiden door de gedachte dat we om nuttig werk te verrichten geen blitzkrieg hoeven te voeren, maar dat het er vooral op aankomt dat we finaal de overwinning behalen. Wat we momenteel onder een overwinning verstaan, willen we je in de volgende alinea’s wat nader verklaren.

Gesprek

"Als ze me met hun petitie voor de voeten komen lopen, rammel ik ze van de kermis!" Een uitspraak uit het kermismilieu, die een dialoog op het eerste gezicht onmogelijk maakte. Het taaltje verraste ons eigenlijk niet, want wie opkomt voor dieren, wordt wel vaker bedreigd met geweld. Zelfs de eenvoudige vraag een vredelievende actie te steunen leek in de ogen van sommige medeburgers een alibi om er zonder meer omslag op los te slaan. En dat het niet altijd bij loze bedreigingen blijft, werd in het recente verleden al meer dan voldoende bewezen… We hebben het dan ook als positief ervaren dat Marcel Tuerelinckx als woordvoerder van de geviseerde foorkramers ons uiteindelijk is komen vinden om de problematiek te bespreken.

In de media hadden sommige foorkramers ons als "beulen" bestempeld die dertig families van hun inkomsten wilden beroven om daarna zevenhonderd pony’s naar het slachthuis te sturen. Laat ons terzake erg duidelijk zijn: toen we onze wens formuleerden dat de ponystands uit het kermisgebeuren zouden verdwijnen, waren we niet zo naïef te geloven dat dit in een mum van tijd ook echt zou gebeuren. Zo had het bijvoorbeeld perfect gekund dat er een "uitdovingspolitiek" werd gevoerd waarbij het huidige ponybestand in optimale omstandigheden verder ingezet werd, het aantal attracties geleidelijk afnam in functie van het aantal resterende paardjes en de beschikbare tijd door de foorjongens nuttig gebruikt werd om op zoek te gaan naar alternatieve attracties. We hebben onthouden uit ons gesprek dat dit scenario niet direct op applaus wordt onthaald, maar we zullen er blijven voor pleiten en men zou er zich toch best over bezinnen dat zelfs zonder druk van de dierenbescherming de houding van het publiek tegenover het dierenwelzijn permanent evolueert en dat wat momenteel nog als aanvaardbaar beschouwd wordt, een paar decennia later wellicht helemaal geen krediet meer geniet. Het zou dus wel eens wijs kunnen zijn nu reeds vrijwillig aan later te denken. Het lijkt ons bijvoorbeeld een teken aan de wand dat een gemeentebestuur ons spontaan de vraag heeft gesteld of het wel kan dat men in circussen heden te dage nog dieren gebruikt en of we die problematiek bij onze actie willen betrekken… Hoe dan ook, we hebben onze gesprekspartner ervan overtuigd dat onze strijd voor de dieren wel degelijk met respect voor mensen gevoerd wordt, ook als hun visie op dierenwelzijn enigszins van de onze verschilt. Uit ons gesprek hebben we uiteraard een aantal elementen onthouden die ons in de verdere strijd zullen leiden. We zullen er te gelegener tijd nog nader op ingaan. Wetenswaardig lijkt ons alvast het feit dat onze gesprekspartner ruiterlijk toegaf dat er in het verleden in het wereldje van de kermispony’s wel degelijk wat verkeerd is gegaan.

Inspectie

Volgens Marcel Tuerelinckx ligt het lot van de kermispony’s momenteel in de handen van dertig families die onderling regelmatig met elkaar converseren. De attracties waar het in het verleden fout is gegaan, zouden allemaal opgekocht zijn, zodat er thans geen misbruiken meer zouden bestaan. Als dat de waarheid zou zijn, dan kunnen de foorjongens er echt geen moeite mee hebben dat de dierenbescherming hun doen en laten nauwgezet controleert. De Vlaamse Vereniging voor Dierenbescherming gaat ervan uit dat een constructieve dialoog met de dertig betrokken families – als ze spontaan een controle aanvaarden en we maken ons sterk dat ze dat zullen doen – voorlopig een stap in de goede richting kan zijn. We mogen immers geen enkele kans voorbij laten gaan om te voorkomen dat men dieren misbruikt. Daarom wordt een doelgerichte controle op het lot van de kermispony’s een topprioriteit waarbij niet enkel onze eigen inspectiedienst nuttig werk kan verrichten, maar waarbij ook de medewerking van een aantal zusterorganisaties van waarde kan zijn.

Enquête bij de gemeentebesturen

Onze lopende actie bij de Vlaamse gemeentebesturen moet dit allemaal ondersteunen. U herinnert het zich: we hadden een enquête bij alle gemeenten uit drie Vlaamse provincies in het vooruitzicht gesteld. Omdat het wat harmonieerde met ons actieterrein, hadden we aanvankelijk alleen maar de provincies Vlaams-Brabant, Antwerpen en Limburg bij deze ondervraging betrokken.

We hebben thans ingezien dat het bijzonder jammer zou zijn de kans te verkijken een beeld van alle Vlaamse provincies te schetsen. Daarom hebben we ook de gemeenten uit de provincies Oost- en West-Vlaanderen verzocht hun visie kenbaar te maken. Als alles wat meezit, kunnen we bij de jaarwisseling via dit blad een eindbalans opmaken. En jawel, we geloven erin. Voldoende sterk om nu reeds wat te verklappen zonder hierbij al namen te noemen. Tot op heden hebben we van geen enkele gemeente een negatief antwoord ontvangen. Niemand vond onze strijd de moeite niet waard. Ongeveer de helft van de respondenten antwoordden dat ze zich zouden schikken naar de nationale wetgeving zonder eigen initiatieven te nemen. Dat is uiteraard hun goed recht. Maar wat belangrijker is: de andere gemeenten stelden dat er op hun grondgebied geen kermisattracties met pony’s opgesteld werden en vaak beklemtoonden ze dat ze de toelating voor zo’n attractie nooit zouden verlenen.

De enquête loopt nog tot 31 oktober, we beschikken dus nog lang niet over voldoende reacties om definitieve conclusies te trekken en vermoedelijk zullen we vele gemeentebesturen aan ons schrijven nog eens moeten herinneren. Maar de huidige trend stemt ons hoopvol: als hij zich voortzet wordt het resultaat van onze enquête een wapen dat we later nog dankbaar zullen kunnen gebruiken.

Maar wat nog belangrijker is: we zouden na de jaarwisseling opnieuw contact kunnen zoeken met de gemeenten die de kermispony’s nog altijd gedogen. Er bereiken ons immers geruchten dat sommige grote Vlaamse steden als gevolg van onze actie spontaan een weide ter beschikking hebben gesteld waar de pony’s na hun kermiswerk aangenaam kunnen vertoeven. Ze zouden dat doen om te bewijzen dat het dierenwelzijn voor hen centraal staat en ze hopen dat ze op die manier een klimaat kunnen scheppen dat toelaat dat pony’s ook in de toekomst nog op een aanvaardbare wijze op hun kermissen zullen verschijnen. We blijven erbij dat de kermispony’s best uit het kermisgebeuren verdwijnen, maar voorlopig kan een inspanning van de gemeenten een oplossing zijn om het dierenwelzijn te ondersteunen. We overwegen dan ook aan de betrokken gemeenten later een aanvullend schrijven te richten, waarin we bijvoorbeeld eisen dat men voor de ponystands op zijn minst een locatie zou zoeken waar de dieren beschermd zijn tegen overdreven lawaai en dat men hun een rustig weiland ter beschikking zou stellen, zodat ze niet nodeloos lang in de stalwagen zouden moeten vertoeven. Via het kermisreglement zouden daarenboven bepalingen kunnen ingevoerd worden die het dierenwelzijn nog meer garanderen. Over het naleven van zo’n overeenkomst, die vooral winnaars zou kennen, zou onze inspectiedienst uiteraard moeten waken.

Onze petitiecampagne

We kunnen natuurlijk geen koffiedik kijken, maar we vrezen dat we de inbreng van onze leden wat optimistisch ingeschat hebben. Omdat de campagne nog tot de jaarwisseling loopt – en vermoedelijk zullen we die periode nog verder verlengen – blijven we nochtans hoopvol gestemd. Misschien zijn velen van jullie nog druk in de weer om een stapel petitieformulieren in te vullen die we later in het najaar zullen ontvangen, maar voorlopig is de oogst veel te mager om indruk te maken. Komaan dus, beste leden, vat de koe meteen bij de hoorns en beschouw het als je heilige plicht op zijn minst één formulier toe te zenden. Als je eigen gezin, je naaste familie en je beste relaties een piepkleine inspanning doen, is die klus zo geklaard. En natuurlijk blijven we dromen dat velen van jullie wat meer willen doen. Eén zaak staat als een paal boven water: als je tien mensen vraagt de petitie te steunen, dan zijn er vast negen die geen ogenblik talmen. En het besef dat de publieke opinie onze strijd in het hart draagt, moet een stimulans zijn om voor één keer je uiterste best eens te doen. Er was een tijd dat we met de steun van onze inspectiegroep en onze ledenfamilie bergen konden verzetten; het is toen dat de VVDB steeds verder groeide en bloeide. Kwatongen beweren dat het ras van weleer niet meer bestaat; jullie kunnen bewijzen dat ze zich deerlijk vergissen. Hoe dan ook, we menen er goed aan te doen de petitiecampagne pas dan te stoppen, als zonneklaar blijkt dat de pony’s die momenteel nog meedraaien in het circuit, op zijn minst een ideale verzorging genieten en als de gemeenten ervan overtuigd zijn dat een ernstige inspanning meer dan noodzakelijk is.

Staat er een ponystand
op de kermis
in jouw gemeente,
dring er dan
samen met ons
bij je gemeentebestuur op aan
dat de paardjes
een rustig plekje krijgen.
Dat is het minimum
dat we op korte termijn
moeten kunnen bereiken.
Jouw medewerking
is voor ons
van het allergrootste belang!

Andere activiteiten

Alle beschikbare tijd moet dus momenteel gaan naar een opbouwende dialoog met de kermisjongens en met de betrokken gemeentebesturen. Onze controlerapporten zullen ons leren welke richting we daarna moeten uitgaan en wanneer we dat zullen doen. Het is dus niet onze bedoeling dat we de wapens, waarover we in een vorig nummer berichtten, moedwillig opzij zouden schuiven. Maar ons verstand moet het halen van ons gevoel. Dat betekent concreet dat we eerst en vooral oog moeten hebben voor wat we probleemloos kunnen bereiken: een situatie die ons garandeert dat de pony’s in de allerbeste omstandigheden op de kermis verblijven, waarbij in ons hart de hoop blijft bestaan dat die attracties vroeg of laat gewoonweg geschiedenis worden.

Donald Stevens

 

Stand van zaken

januari 2002

 

Zoals reeds in het vorige nummer van Protego gemeld, hadden we de aangeschreven Vlaamse gemeenten tot 31 oktober 2001 de kans geboden op onze rondvraag een antwoord te geven. De snelle reacties uit de eerste periode hadden de indruk gewekt dat we over voldoende reacties zouden beschikken om een betrouwbaar beeld te schetsen, maar naarmate de tijd verstreek werd de respons steeds maar kleiner, zodat het ons onmogelijk was tijdig definitieve conclusies te trekken. Geduld is een mooie deugd en we zullen de vele gemeentebesturen die het dossier al dan niet met opzet wat hebben verwaarloosd opnieuw contacteren alvorens verdere stappen te plannen. We doen alvast ons uiterste best om over drie maanden de synthese te brengen die we voor dit nummer reeds hadden gepland.


In afwachting kan je ons blijven steunen door actief mee te werken aan de lopende petitiecampagne. De eenvoudigste manier is voor ons de goedkoopste: je neemt een A4-blad, waarop je een korte tekst schrijft (bijvoorbeeld: "Wij strijden met de VVDB voor het welzijn der kermispony’s") en je laat hierop 25 dierenvrienden naam, adres en handtekening plaatsen. Hoe meer handtekeningen we mogen ontvangen, hoe sterker we staan om ons doel te bereiken.

 

Grote enquête bij de Vlaamse gemeenten

april 2002

Respons

We contacteerden de 308 Vlaamse gemeenten en ontvingen 169 reacties. Een respons van 54,8 % laat toe bruikbare conclusies te trekken. Mensen met meer ervaring terzake spreken van een bemoedigend resultaat, want het is niet evident dat een gemeentebestuur een circulaire beantwoordt, zeker niet als een wat “gevoelig” thema aangekaart wordt. Daarbij komt dat een schrijven van de vzw “Nuttig voor Mens en Dier” (kortweg vzw Nuttig) voor verwarring gezorgd heeft en een dankbaar alibi was om de vraag te ontwijken.

Als we de respons per provincie ontleden, merken we dat West-Vlaanderen het hoogst scoort met 60,9%, terwijl enkel in Antwerpen (45,7%) meer dan de helft van de aangeschreven gemeenten niet reageerde. Het is overigens opvallend dat net de twee provincies, waar de VVDB op het terrein niet echt aanwezig is, de beste medewerking hebben verleend. Het kan de betrokken Besturen enkel maar sieren.

Sabotage

Naar aanleiding van onze enquête heeft de vzw Nuttig inderdaad aan alle gemeenten een schrijven gericht waarin ze oproept de kermisattracties met pony’s te blijven gedogen. Dat is uiteraard haar goed recht. Een paar fragmenten uit die circulaire, meer bepaald de suggestie op de vzw een beroep te doen om het dierenwelzijn te vrijwaren, kunnen echter bij leken de indruk wekken dat het hier gaat om een organisatie voor dierenbescherming die zich van onze visie distantieert, wat een aantal gemeenten er ongetwijfeld toe aangezet heeft zich “in deze onderlinge zaak” (sic) niet te mengen. We zullen de Vlaamse gemeenten er alvast op wijzen dat de vzw Nuttig geen enkele band heeft met de dierenbeschermingsbeweging, wat verdere potentiële verwarring in de toekomst moet kunnen voorkomen.

Bepaald gortig wordt het, waar de vzw Nuttig het heeft over de “extreme organisaties die de pony’s willen weren” en over het grote moment dat men “achter het masker van deze dierenvrienden het ware gelaat zal bemerken”. Aangezien de Vlaamse Vereniging voor Dierenbescherming naar we menen de enige is die het probleem bij de gemeentelijke overheid aangekaart heeft, moeten we hieruit concluderen dat de kritiek aan ons adres is gericht.

Nu is “dierenbescherming met respect voor de mens” steeds onze slogan geweest, hebben we over delicate items altijd een gematigd standpunt verdedigd en bewijzen we dag na dag via de vele adopties van honden en katten dat we het bezitten van huisdieren net stimuleren… Men moet al aartsdom zijn of heel onbezonnen te werk gaan om zulke lasterpraat te verspreiden.

 

“Wat is er mooier dan een peuter die voor de eerste maal mag rondtoeren op de rug van een pony, terwijl de ouders en grootouders trots toekijken. Het is de ideale gelegenheid om de banden tussen stad en platteland aan te halen en de kinderen vertrouwd te maken met de dieren. Pony’s hebben zeker geen last van de muziek, integendeel, dieren houden van muziek. Indien u in uw stad of gemeente manifestaties organiseert, waarbij dieren aanwezig zijn, zijn wij steeds bereid onze diensten aan te bieden om het dierenwelzijn
optimaal te vrijwaren.”

“Dat extreme organisaties de pony’s uit de Vlaamse kermissen willen weren ligt in de lijn van hun ideologie: ze streven ernaar alle gebruik van dieren buiten de wet te plaatsen, van wetenschappelijk onderzoek met proefdieren over het houden van vee tot het eten van vlees of het drinken van melk en zelfs het bezitten van huisdieren toe. Ooit wordt de waarheid onthuld achter de sentimentele campagnes die de publieke opinie moeten paaien. De petitiecampagnes strooien zand in de ogen, velen tekenen zonder de essentie van het onderwerp te kennen en reageren emotioneel.”



Uit de circulaire vzw Nuttig
dd 30/08/2001

 

Het taaltje dat de vzw Nuttig hanteert, klinkt ons vertrouwd in de oren. We kunnen het uiteraard niet bewijzen, maar we hebben de indruk dat hier mensen aan ’t werk zijn die als enige waarachtige doelstelling hebben de strijd voor het dierenwelzijn te saboteren. En dan bevreemdt het ons sterk dat de man die als secretaris de circulaire heeft ondertekend, uitgerekend een dierenarts is en dat hij zijn beroep ook zonder enige schaamte vermeldt.

Hoe dan ook, we richten aan de vzw Nuttig een schrijven dat niet echt zal plezieren. Weigert ze in te gaan op al onze eisen – en we zullen er niet bepaald spaarzaam mee omgaan – dan wordt het dossier overgemaakt aan onze juridische dienst. En dan stappen we regelrecht naar de Orde der Dierenartsen en naar de Rechtbank. We houden je via dit blad uiteraard op de hoogte van de evolutie van het dossier.

Resultaten

Er waren 72 gemeenten die antwoordden dat ze pony’s op één of meer lokale kermissen toelaten. Dit resulteert in een percentage van 42,6%. Meermaals werd er ons op gewezen

  • dat men nog geen wantoestanden vastgesteld heeft en dat er dus geen reden bestaat om specifieke maatregelen te treffen
  • dat de lokale politie strenge controle uitoefent en dat elke inbreuk zal worden bestraft
  • dat de foorkramers hun dieren ongetwijfeld wel zullen verzorgen, omdat het om hun broodwinning gaat en dat de gemeentelijke overheid die broodwinning niet zonder meer in het gedrang mag brengen

Meer specifieke op- en aanmerkingen worden in de synthese als voetnoot vermeld. Een aantal gemeenten bewees met concrete voorbeelden dat ze inderdaad een inspanning doen om het dierenwelzijn te behartigen. De stad Kortrijk maakte ons zelfs een zeer gedetailleerd overzicht over waarvoor we zeer erkentelijk zijn. We hebben uit al die informatie dankbaar geput bij de uitwerking van onze “constructieve suggesties”.

Het valt ons op dat een tiental van deze 72 gemeenten, ook al blijven ze de attracties gedogen, uitdrukkelijk stellen dat ze onze bezorgdheid begrijpen en voor ons standpunt begrip kunnen tonen. Verheugend is ook de vrij algemene vraag naar onze wenken die het dierenwelzijn kunnen vergroten.

Van 87 gemeenten (51,5%) ontvingen we een positief antwoord.

Er waren 5 gemeenten die ons meldden dat ze de attracties met pony’s voortaan zouden verbieden, 77 gemeenten deelden ons mee dat er op lokale kermissen geen pony’s ingezet werden (22 hiervan verduidelijkten hun antwoord en/of betuigden uitdrukkelijk hun steun), 4 gemeenten zullen de lopende contracten later opnieuw bekijken in functie van onze campagne en 1 gemeente wenste ons alle succes toe.

Steunend op deze cijfers zouden we dus kunnen besluiten dat in een meerderheid van de Vlaamse gemeenten geen attracties met pony’s te zien zijn. Sommige gemeenten wezen erop dat er op hun grondgebied zelfs geen enkele attractie met dieren van gelijk welke soort wordt aanvaard, dat bij aanvraag zo’n toelating nooit zou worden gegeven, dat op foren en kermissen kermisattracties thuishoren in de echte zin van het woord en dat men ook in de toekomst rekening zal houden met onze suggesties.



Blijven 10 gemeenten (5,9%) die geen standpunt wilden innemen of die hun zienswijze later zouden meedelen.

Onze volgende stap

Aan alle Vlaamse gemeenten zenden we een schrijven met een beknopte evaluatie van onze enquête en ook een exemplaar van dit tijdschrift toe. Ze ontvangen eveneens onze aanbevelingen die het welzijn van de kermispony’s moeten vergroten en waarover we in een volgend nummer meer informatie verstrekken. De gemeenten die tot op heden niet reageerden, roepen we nogmaals op om hun visie alsnog kenbaar te maken. Hoe dan ook, het blijft onze doelstelling het inzetten van pony’s op lokale kermissen in vraag te stellen, maar waar het gedoogd wordt, zullen we er nauwlettend op toezien dat het in de allerbeste omstandigheden gebeurt.


Jij kan ons nog altijd helpen
door mee te werken aan onze
petitiecampagne
die we niet mogen stoppen
omdat de aandacht
niet mag verslappen.

Jij, beste dierenvriend, kan er straks met ons over waken dat elke gemeente die de pony’s nog toelaat, onze aanbevelingen ook effectief opvolgt. In afwachting: geef nu reeds je ogen de kost en breng ons direct op de hoogte als je toestanden vaststelt die kunnen en moeten verbeterd worden.

Donald Stevens

 

Gemeenten die besloten de attracties met pony’s voortaan te verbieden
Bilzen (2), Evergem (1), Laarne, Langemark-Poelkapelle, Melle

[1] Het college heeft op 29 januari 2002 beslist geen attracties met pony’s toe te laten.
[2] Vanaf dit jaar zullen er geen kermispony’s meer aanwezig zijn op onze kermissen.

Gemeenten die geen attracties hebben met pony’s en die ons initiatief ondersteunen
Bornem, Boutersem, Brakel (1), De Pinte, Diksmuide (12), Drogenbos, Gingelom (8), Gooik (10), Hemiksem (13), Hooglede (6), Hove (9), Ichtegem, Jabbeke, Kinrooi, Koksijde (3), Lichtervelde (7), Nevele (4), Oostkamp (5), Oudenburg (14), Waarschoot (11), Zoersel, Zulte (2)

[1] Het College zal geen enkele attractie met pony’s - of een andere van gelijke aard - toestaan tijdens het kermisgebeuren. In het verleden werden reeds dergelijke aanvragen geweigerd omdat het College oordeelt dat deze attracties niet meer thuishoren op een kermis. Het College benadrukt dat het ingenomen standpunt niet zal gewijzigd worden in de toekomst.
[2] We wensen u heel veel succes toe bij het voeren van uw verdere campagne.
[3] Geen enkele vergunning werd afgeleverd aan standhouders met levende dieren. Naar de toekomst toe zullen we er nauwgezet op letten om zo’n stand steeds te weren.
[4] We beslisten bij eventuele toekomstige aanvragen geen standplaats toe te staan.
[5] Het is niet de bedoeling dit in de toekomst toe te laten.
[6] Op geen enkele van onze kermissen worden kermispony’s toegelaten.
[7] Het college is niet geneigd dergelijke attracties toe te laten.
[8] Eventuele aanvragen zullen geweigerd worden.
[9] Op onze kermissen worden geen pony’s of welke dieren dan ook ingezet.
[10] Er is geen expliciete vraag naar deze attractie en we wensen dat zo te behouden.
[11] Er zullen op kermissen van de gemeente geen pony’s gedoogd worden.
[12] Het stadsbestuur hecht het grootste belang aan het dierenwelzijn. Tot op heden werden op geen enkele kermis ponyattracties toegelaten.
[13] We wensen u veel succes met dit initiatief.
[14] Bij de vaste standplaatshouders zijn er thans geen uitbaters van ponyattracties. De invoering van een specifiek reglement achten we hiervoor niet nodig. Toch wensen we u onze steun te betuigen.

Gemeenten die geen attracties hebben met pony’s en die zich in hun antwoord tot die mededeling beperken
Alveringem, Ardooie, Arendonk, Bekkevoort, Bever, Boechout, Boortmeerbeek, Deerlijk, Dentergem, Erpe-Mere, Galmaarden, Herne, Heuvelland (1), Horebeke, Houthulst, Ingelmunster (2), Izegem, Kapellen, Kaprijke, Knokke-Heist, Kontich, Kortemark, Kortessem, Kuurne, Lanaken, Ledegem, Lendelede, Lint, Linter, Lochristi, Lovendegem, Lubbeek, Maarkedal, Maaseik (3), Menen, Merelbeke, Mesen, Nazareth, Oosterzele, Pittem, Poperinge, Sint-Amands, Sint-Gillis-Waas, Sint-Lievens-Houtem, Staden, Stekene, Waasmunster, Waregem, Wetteren, Wevelgem, Zomergem, Zonnebeke, Zuienkerke, Zutendaal, Zwevegem

[1] Het College is niet bereid een reglement op te stellen.
[2] Wil ons uw suggesties overmaken, zodat we gepast kunnen reageren in het geval de gemeente een aanvraag zou krijgen voor een kraam met kermispony’s.
[3] Reeds gedurende jaren worden geen inschrijvingen meer aanvaard.

Gemeenten die lopende contracten hebben, maar die ze bij verlenging opnieuw zullen bekijken in functie van ons schrijven
Destelbergen, Lier, Puurs, Opwijk

Gemeente die haar steun betuigt en ons succes toewenst
Affligem

Gemeenten die geen standpunt willen innemen
Beernem (1), Dilsen-Stokkem (4), Lummen, Meeuwen-Guitrode (3), Sint-Pieters-Leeuw, Zonhoven (2)

[1] We hebben een rondschrijven ontvangen van de vzw Nuttig voor mens en dier, waarbij deze meent dat er geen reden is om in te gaan op uw oproep. Ons bestuur wenst zich niet te mengen in deze onderlinge zaak.
[2] Er bestaat geen specifieke wetgeving.
[3] Het toezicht op het dierenwelzijn is geen gemeentelijke bevoegdheid.
[4] Het probleem stelt zich niet in onze stad. Over het al dan niet schadelijk effect voor de dieren waren de meningen nogal verdeeld.

Gemeenten die later hun standpunt zullen meedelen

Brugge (1), Ternat, Vilvoorde, Wijnegem

[1] Er is een overeenkomst lopende tot en met de meifoor in 2003

Gemeenten die attracties met kermispony’s blijven gedogen
Aarschot (20), Aartselaar, Alken, Baarle-Hertog, Balen, Begijnendijk, Beringen, Berlare, Bertem (5), Beveren (11), Blankenberge, Bocholt (13), Bonheiden, Borgloon, Bredene, Bree, Buggenhout, Damme (10), Deinze, Diest, Dilbeek, Duffel, Eeklo, Geel, Geetbets, Genk, Gent, Geraardsbergen, Grimbergen, Haacht, Ham, Hamont-Achel, Hasselt, Herenthout, Herzele, Heusden-Zolder, Hoegaarden (18), Hoeilaart (17), Hoeselt (12), Hulshout (3), Ieper, Kalmthout (1), Kampenhout, Kasterlee, Keerbergen, Kluisbergen, Kortrijk, Landen, Lede, Lennik (8), Malle (6), Mechelen (7), Merchtem, Merksplas (19), Mol, Neerpelt, Nijlen, Ranst, Scherpenheuvel-Zichem, Schilde, Sint-Katelijne-Waver, Sint-Niklaas (15), Sint-Truiden (2), Tervuren (4), Tienen, Tongeren, Wemmel, Wichelen (16), Wuustwezel, Zelzate (9), Zemst (14), Zottegem


[1] Uw interpretatie van de wet op het dierenwelzijn gaat wel zeer ver als u het begrip “verblijf” uitbreidt tot de plaats waar de dieren hun dagtaak vervullen. Het werk dat pony’s bij kermisattracties moeten verrichten is niet meer geestdodend dan andere mogelijke taken die voor pony’s en ook andere dieren kunnen weggelegd zijn.
[2] We kunnen ons moeilijk een kermis zonder paardentent indenken. Het is een attractie die door alle kermisgangers aanvaard en geapprecieerd wordt.
[3] Het schepencollege beaamt uw bezorgdheid.
[4] We zijn overtuigd van de goede intenties van uw campagne en zullen vanaf heden wel extra aandacht besteden aan het welzijn van de dieren. Verder zal er ook nauw op worden toegezien dat de ponystands een aangepaste standplaats krijgen, zo ver mogelijk van andere luidruchtige kermisattracties.
[5] Het college kan begrip opbrengen voor het standpunt van uw vereniging.
[6] Onze gemeente heeft een eigen reglement betreffende festiviteiten met dieren.
[7] Niet alleen de ponyhippodromen, maar ook de circussen, de paardenwedrennen, vogels in een kooi, dierentuinen e.a. houden dieren in een beperkte ruimte waarin ze alleen rond kunnen lopen, zwemmen of vliegen. De stad kan onmogelijk over al deze items een beslissing nemen, anders dan de naburige gemeenten. Zo’n complex onderwerp moet federaal beslist worden. Indien de stad toch zou beslissen in te gaan op de vraag van de Vlaamse Vereniging voor Dierenbescherming zou de concurrentie met naburige gemeenten, die misschien de denkwijze van uw vereniging niet volgen, zo groot worden dat toch wel belangrijke culturele evenementen in Mechelen zullen verdwijnen.
[8] Omdat we uw bezorgdheid delen, worden we graag in kennis gesteld van de gevolgen van de juridische stappen die u zult ondernemen.
[9] Dergelijke attracties maken deel uit van de folklore die eigen is aan kermissen. Als de ponystands op de kermissen nationaal verboden zouden worden, wat moet er dan gebeuren met de paardenwedrennen waar volgens ons de kans op dierenmishandeling groter is.
[10] We zullen bij de behandeling van toekomstige aanvragen voor standplaatsen nog explicieter rekening houden met het aspect diervriendelijkheid.
[11] Aangezien we uw bezorgdheid betreffende het dierenwelzijn delen zal er bij hernieuwing van het contract door ons bestuur een dierenarts aangesteld worden om controle te doen op eventuele abnormaliteiten.
[12] De goede bedoelingen van de campagne worden niet in twijfel getrokken. Dit ras van foorkramers is zo al met uitsterven bedreigd. Het probleem zal zich op termijn dan ook snel vanzelf oplossen.
[13] We zijn van mening dat in onze moderne maatschappij het eerste contact van kinderen met levende dieren niet meer zo vanzelfsprekend is: hier hebben ons inziens kermispony’s zelfs een gevoelsmatige en educatieve functie te vervullen.
[14] De pony’s zijn zeer geliefd bij de kleine kermisbezoekers.
[15] We begrijpen uw bezorgdheid. Aangezien het een kindvriendelijke attractie is en de dieren goed worden behandeld, past de aanwezigheid van pony’s uitermate goed op onze kermissen.
[16] We zijn van oordeel dat op kermissen, ontmoetingsplaatsen bij uitstek voor het gemeenschapsleven, kinderen vertrouwd kunnen raken met dieren via de lieve kermispony’s. Ze kunnen aan elkaar wennen, wat ongetwijfeld tot wederzijds respect leidt. Het college is van oordeel dat de verdraagzaamheid en samenhorigheid, het wederzijds respect tussen mens en dier gestimuleerd moet worden. Dat kan enkel door hen samen te brengen en daar toezicht op uit te oefenen. Laten we in alle rust voortwerken. Doet u mee?
[17] Het college deelt uw bezorgdheid omtrent het dierenwelzijn en is bereid uw suggesties met de betrokken kermisexploitanten te bespreken.
[18] Momenteel is het wel zo dat er in onze gemeente geen aanvragen voor zulke attracties ingediend werden.
[19] We zijn niet geneigd om de pony’s te weren omwille van de grote aantrekkingskracht op de kinderen die op deze wijze alvast kunnen proeven van het paardrijden.
[20] We begrijpen uw bezorgdheid om het welzijn van kermispony’s en delen uw belangstelling voor dit thema. We informeerden ons over dit onderwerp bij dierenartsen en hadden een gesprek met de uitbater van de attractie. Hij is bereid verdere gesprekken met u aan te gaan. Ook wij blijven natuurlijk bereid tot dialoog.

Constructieve aanbevelingen

juli 2002

In het vorige nummer van Protego hebben we uitgebreid aandacht besteed aan de resultaten van onze grote enquête bij de Vlaamse gemeenten. Laat ons meteen zeggen dat we nog altijd reacties blijven ontvangen en dat een aantal gemeenten, zoals Begijnendijk, Blankenberge, Damme en Zonhoven in navolgende briefwisseling zelfs de indruk geven de voorbije maanden hun zienswijze reeds enigszins in het voordeel van de kermispony’s te hebben bijgestuurd. Die tendens is natuurlijk verheugend, maar als we thans een bijgewerkte synthese zouden brengen van al de tot op heden ontvangen reacties, dan zouden we wat de verhouding pro/contra betreft de cijfers van drie maanden geleden wellicht moeten bevestigen.

Zoals afgesproken hebben we aan alle Vlaamse gemeenten onze constructieve aanbevelingen overgemaakt die het welzijn van de kermispony’s moeten vergroten. We moeten er natuurlijk blijven op hameren dat we bij voorkeur geen pony’s inzetten in kermisattracties, maar waar het gedoogd wordt, moeten we er streng op toezien dat onze aanbevelingen ook echt nageleefd worden. Verheugend is wel dat heel wat gemeenten positief reageerden en echt wel de indruk gaven de zaak ernstig te nemen. Sint-Katelijne-Waver bijvoorbeeld maakte ons de tekst kenbaar van een nieuw kermisreglement voor kermisattracties met pony's en paarden: al onze aanbevelingen werden er bijna letterlijk in opgenomen.

De gemeentelijke overheid wordt verzocht erover te waken

dat de uitbater van een ponykraam voor de aanvang van de kermis een attest voorlegt van zijn dierenarts, waaruit blijkt dat de ingezette dieren in goede gezondheid verkeren en conditioneel in staat zijn op de kermis te functioneren
dat die dierenarts ook bevestigt dat de ponykraam en de gebruikte stalwagen voldoen qua hygiëne, onderhoud en oppervlakte, zodat de dieren in aanvaardbare omstandigheden kunnen werken en rusten
dat er zonder het indienen van deze verklaringen geen standplaats toegekend wordt
dat de toegekende standplaats zo ver mogelijk verwijderd is van luidruchtige kermisattracties en dat ze zich bij voorkeur in de buurt van kindvriendelijke uitbatingen bevindt
dat het loopvlak egaal is
dat er dus nooit een standplaats wordt toegekend op oneffen terrein, waar bijvoorbeeld drempels aanwezig zijn of andere hinderlijke, eventueel gevaarlijke obstakels
dat de stalwagens zich altijd in de buurt van de standplaats kunnen bevinden, hetzij naast of achter de kraam, hetzij op loopafstand en dat ze gemakkelijk bereikbaar zijn voor de voertuigen die voor de ruimdiensten instaan of die bijvoorbeeld voor de wateraanvoer zorgen
dat de lokale politie nauwgezet controleert of de wet op het dierenwelzijn nageleefd wordt en bij elke eventuele inbreuk ook effectief optreedt
dat daarenboven een door de gemeente daartoe aangeduid dierenarts gedurende de kermisperiode toezicht houdt op de attractie

De gemeentelijke overheid eist van de uitbater

dat de dieren nooit onredelijk lang zonder rustpauze ingezet worden
dat er zeker op warme dagen een aantal reservepaardjes aanwezig zijn om een beurtrol mogelijk te maken die de dieren toelaat te rusten en de tijd geeft om voldoende te drinken
dat uitsluitend jonge kinderen de pony's berijden
dat er onder het zadel steeds een zadeldoek wordt gebruikt
dat er bijzondere aandacht besteed wordt aan de verzorging van de hoeven
dat de paardjes, indien ze niet iedere avond naar huis gaan, over een weide of een andere rustzone kunnen beschikken, waarbij het mogelijk is dat de gemeente zo'n weide kosteloos ter beschikking stelt of dat de uitbater ze tijdens de kermisperiode huurt
dat de uitbater in overleg met de gemeentelijke overheid aandacht besteedt aan de hygiëne van de attractie

Het zou een blijk van vertrouwen zijn

dat een afgevaardigde van de dierenbescherming de mogelijkheid krijgt te controleren in hoeverre deze constructieve suggesties nageleefd worden
dat de uitbater begrip toont voor zo'n bezoek, zelfs als er niet vooraf een afspraak gemaakt werd

 

Kermispony's: dierenmishandeling

april 2003

De VVDB voert al enige tijd actie tegen het gebruik van pony's op kermissen. De dieren worden gebruikt/misbruikt als een soort veredelde kermisattractie. Daar ik al sinds mijn geboorte intensief contact met paarden heb en mijzelf daardoor wel enigszins deskundig op het gebied van paarden mag noemen, wilde ik langs deze weg mijn steentje bijdragen aan deze actie. De aandachtige lezer zal na kennisname van mijn beschouwingen wellicht kunnen beamen dat het gebruik van pony's op kermissen inderdaad een vorm van dierenmishandeling is.

Al wie kermissen heeft bezocht, waar pony's als een soort levende paardenmolen worden gebruikt om daar dag na dag met kinderen op hun rug hun monotone rondjes te moeten draaien, zal het toch wel met mij eens zijn dat dit een zeer onnatuurlijk gebeuren voor paarden is. Paarden houden van open ruimte, frisse lucht, stilte en bovenal van bewegingsvrijheid. En de paardenmolen waarin zij moeten draaien beantwoordt daar zeker niet aan. Als paarden niet kunnen rennen, draven, tuimelen, grazen of rusten wanneer zij dat willen, kunnen de dieren zeer gestresseerd geraken.

Al beweren de kermisexploitanten dat zij hun dieren de nodige rust en bewegingsvrijheid geven, toch blijft het gebruik van pony's zoals gezegd zeer onnatuurlijk. Een paard hoort wel vijftig maal scherper dan een mens. Dat komt ondermeer door het naar verhouding grote hoofd, dat als een soort klankbord fungeert of beter gezegd als een versterker. Een geluid dat voor ons, mensen, niet zo hard klinkt, is voor een paard in vele gevallen onverdraaglijk. Paarden kunnen hun oren onafhankelijk van elkaar 180 graden draaien en ze zodoende van voor hen hinderlijke geluiden wegdraaien. Ze kunnen schrikken van een geluid dat voor een mens onbetekenend is. Vooral geluiden met een lage frequentie kunnen voor hen onverdraaglijk zijn. Hierbij denken we aan de bassen van de geluidsinstallaties die op de kermissen zeer talrijk te vinden zijn. En omdat het geluid van alle kanten komt, kunnen ze hun oren niet wegdraaien. Paarden kunnen frequenties van 2 tot meer dan 25.000 Hertz onderscheiden, mensen van 200 tot 20.000 Hertz. Er is meerdere keren vastgesteld dat paarden door hun grote gehoorscherpte, zoals gezegd vooral in de lage frequenties, een aardbeving of een naderend onweer zeer ruim op voorhand kunnen horen, lang voor wij, mensen, dit kunnen waarnemen. De grote gehoorscherpte van paarden is er de oorzaak van dat de dieren zich in een lawaaierige omgeving niet gelukkig voelen. Zij die hun paarden in de buurt van een luchthaven of een drukke verkeersweg hadden staan, stelden dikwijls vast dat hun dieren zeer gespannen waren. Wat voor ons, mensen, een kakofonie van geluiden is, moet voor een paard onverdraaglijk zijn. En daardoor worden de pony's die in de nabijheid van loeiharde muziek op de kermissen hun werk moeten doen, op de duur allemaal gestresseerd. Ja, het worden op de duur allemaal echte zombies. Dat heeft eenieder wel kunnen vaststellen die de dieren op de kermis aantreft. Met een dode blik in de ogen en met neerhangend hoofd doen ze hun monotone werk…

Ik daag de uitbaters van de paardenmolens uit om aldaar eens een ongetrainde pony in te zetten. Het gevolg zal zijn dat deze pony de meest vreemde toeren zal laten zien: bokken, bijten, ja alles om weg te kunnen vluchten van de kermis. Want alle pony's die op de kermissen worden ingezet, moeten door hun bazen aan de kermis gewoon worden gemaakt. En dit het liefst van kindsbeen af. Pony's die op kermissen hebben gewerkt, zijn nadien vrijwel nergens meer geschikt voor, omdat ze veel te lang onder omstandigheden hebben verkeerd die voor de dieren volstrekt onnatuurlijk waren. En vooral het gehoor van deze dieren is onherstelbaar beschadigd. Ze hebben een grote mentale en fysieke schade opgelopen die met geen mogelijkheid meer te herstellen is. Want een paard is nu eenmaal geen dier om te functioneren als een paardenmolen. Al beweren de exploitanten dat ze hun dieren in de watten leggen, ik ben van mening - en ik hoop van harte velen met mij - dat het gebruik van pony's op kermissen een vorm van echte dierenmishandeling is. En daarom uit de wereld dient geholpen te worden. Ook als de dieren niet in de nabijheid van loeiharde muziek hun werk moeten doen, is het monotone rondjes draaien beslist ongeschikt voor de pony's. Ik maak me alleen zorgen over één feit: als het gebruik van pony's verboden zou worden, waar dan naartoe met de dieren? Omdat ze zoals gezegd achteraf nergens meer geschikt of bruikbaar voor zijn. Desondanks kunnen wij als echte dierenbeschermers geen middel onbeproefd laten om aan het misbruik van pony's op kermissen een einde te maken. Noch de VVDB, noch de ondergetekende wensen pony's in de watten te leggen, maar zoals uit mijn relaas is gebleken: het gebruik van pony's op de kermis is zo dieronvriendelijk en zo onnatuurlijk dat we als ware dierenvrienden niet bij de pakken mogen blijven zitten en alle moeite dienen te doen om de sukkelaars die op de kermis moeten werken een paardwaardiger leven te geven.

Mathijs Boer, Arendonk

 

Geen kermispony’s meer op Antwerpse Sinksenfoor

VVDB plant nieuwe campagne

oktober 2007


De Vlaamse Vereniging voor Dierenbescherming verneemt met grote voldoening dat de stad Antwerpen op initiatief van schepen Luc Bungeneers de aanwezigheid van kermispony’s op de Antwerpse Sinksenfoor verbiedt. Deze beslissing harmonieert met de intenties van de stad Antwerpen, zoals ze reeds in 2002 aan de VVDB naar aanleiding van de eerste campagne tegen de attracties met pony’s waren overgemaakt.
De VVDB heeft de voorbije jaren vastgesteld dat de aanbevelingen, zoals ze die gedaan had aan de gemeenten die de aanwezigheid van kermispony’s nog tolereerden, onvoldoende nageleefd werden. Ze zal er dan ook bij al die gemeenten opnieuw op aandringen dat stappen gezet worden die ertoe leiden dat de pony-attracties geleidelijk uit het straatbeeld verdwijnen.
De VVDB kan niet aanvaarden dat pony’s verplicht worden doelloos rondjes te lopen, gekweld door luide kermismuziek. De strategie van elke dierminnende gemeente moet erop gericht zijn foornijveraars te steunen, die spontaan verzoeken hun exploitatie van een pony-attractie te ruilen voor een meer eigentijdse exploitatie, waarbij geen dieren gebruikt worden. De harde kern moet duidelijk gemaakt worden dat de publieke opinie het misbruik van pony’s voor het vermaak van de mens niet meer tolereert.
De respons van de Vlaamse gemeenten naar aanleiding van de VVDB-campagne die in 2002 werd gevoerd, is te lezen op de website van de VVDB. Via gerichte acties, waarover later meer informatie verstrekt wordt, wil de VVDB het stimulerend voorbeeld van de stad Antwerpen gebruiken om nog meer gemeenten ervan te overtuigen dat een kermis ook leuk kan zijn zonder dat het dierenwelzijn in gevaar wordt gebracht.
Tot onze grote voldoening kunnen we meedelen dat onlangs ook in Gent door Mathias De Clercq en Filip Watteeuw een voorstel werd ingediend om pony’s en andere dieren op Gentse kermissen te verbieden.

 

 

De Vlaamse Vereniging voor Dierenbescherming wil duidelijk stellen dat ze via haar campagne tegen de ponystands op de eerste plaats wil beklemtonen dat het niet evident is dat paardjes dag na dag monotone rondjes lopen te midden van oorverdovend kermislawaai. Ze verwoordt een visie die door duizenden dierenvrienden gedeeld wordt en naar aanleiding van wat er in de kranten verscheen heeft ze al veel positieve reacties ontvangen.

Uiteraard heeft iedereen het democratische recht het met onze visie grondig oneens te zijn. Van de foorkramers hadden we overigens geen storm van applaus verwacht en we begrijpen heel goed dat ze hun broodwinning willen beschermen. Toch is het bedenkelijk dat er weer eens met ordinair geweld wordt gedreigd ("Als ze me met hun petitie voor de voeten komen lopen, rammel ik ze van de kermis") als een organisatie voor dierenbescherming op een vreedzame manier een mening verkondigt…

We hebben de uitbaters van ponystands nooit verweten dat ze hun dieren mishandelen. Dierenmishandeling is immers een vrij beladen begrip dat ergens naar opzet verwijst. En dat is gelukkig niet het geval. Maar er gaapt een afgrond tussen onze appreciatie van het probleem en de merkwaardige stelling van de uitbaters dat hun paarden een luxeleven gegund is. Laat ons op zijn minst toch redelijk blijven. En laat ons toegeven dat we er niet altijd bij stilstaan dat we dieren soms ongewild kwellen. Wie thuis een paar goudvissen houdt in het beruchte bokaaltje, beweert ook om die dieren te geven en ze goed te verzorgen, maar hij verliest uit het oog dat zo’n bokaaltje voor zijn visjes in wezen een marteltuig is.

Neen, we willen niet dat honderden Vlaamse foorpony’s naar het slachthuis worden gevoerd en evenmin dat dertig families zonder inkomen zitten. We willen uitsluitend dat men zich eens gaat bezinnen over een ernstig probleem. En we doen dat op een vreedzame wijze, waarbij we met petitiecampagnes, politieke en juridische stappen volkomen legale wapens gebruiken. Nu de discussie op gang is gekomen, zouden de foorkramers alvast wat sympathie kunnen winnen als ze er op zijn minst over waken dat hun pony’s niet hoeven te lijden door het kermislawaai. Want wie beweert dat zijn paardjes net daar rustig van worden, zoals in een merkwaardig pleidooi wordt gesteld, gaat een ernstige dialoog gewoon uit de weg.

Mensen en dieren

"Ik heb de lezersbrief van Donald Stevens, voorzitter van de Vlaamse Vereniging voor Dierenbescherming, een beetje herwerkt, waarmee ik wil aantonen hoe overdreven de hele zaak rond de kermispony’s wel is," schrijft Paul Dox uit Grimbergen in Het Laatste Nieuws van 5 juli:

De Vlaamse Vereniging voor Arbeidsbescherming wil duidelijk stellen dat ze via haar campagne tegen het bandwerk in de fabrieken op de eerste plaats wil beklemtonen dat het niet evident is dat arbeiders dag na dag monotone machinebedieningen en productiebewegingen uitvoeren te midden van oorverdovend fabriekslawaai. Ze verwoordt een visie die door duizenden arbeidsvrienden gedeeld wordt. Uiteraard heeft iedereen het recht het met onze visie grondig oneens te zijn. Van de multinationals hadden we overigens geen storm van applaus verwacht en we begrijpen heel goed dat ze hun broodwinning willen beschermen. We hebben de fabrieksdirecteuren nooit verweten dat ze hun arbeiders mishandelen. Personeelsmishandeling is immers een vrij beladen begrip dat ergens naar opzet verwijst. Maar er gaapt een afgrond tussen onze appreciatie van het probleem en de merkwaardige stelling van de fabrieksdirecteurs dat hun bandarbeiders een luxeleven gegund is. Laat ons op zijn minst toch redelijk blijven. En laat ons toegeven dat we er niet altijd bij stilstaan dat we personeel soms ongewild kwellen. Neen, we willen niet dat duizenden arbeiders naar de werklozensteun verwezen worden en evenmin dat de bedrijven failliet gaan. We willen uitsluitend dat men zich eens gaat bezinnen over een ernstig probleem.

Ergens heeft Paul Dox natuurlijk gelijk: ook bij de werkomstandigheden van sommige mensen kunnen we vraagtekens plaatsen. Maar zoals anderen opkomen voor het welzijn van mensen, neemt de dierenbeschermingsbeweging het op voor weerloze dieren. Het een sluit het ander niet uit en eenieders inzet draagt bij tot een betere wereld. Eén zaak verliest briefschrijver in de parallel wel uit het oog: bandarbeiders die monotoon werk verrichten te midden van oorverdovend fabriekslawaai hebben een vrijwillige keuze gemaakt, kunnen eventueel protesteren of zonder andermans hulp op zoek gaan naar een andere job, misbruikte dieren kunnen die keuze niet maken en daarom alleen al past het dat we in hun plaats op zijn minst de aandacht vestigen op hun problemen.