De VVDB tegen het onverdoofd ritueel slachten van offerdieren - b -

 

A B C

 

Naar een oplossing voor de rituele slachtingen

april 1999

 

Regelmatig duikt in het nieuwshet probleem op van de "rituele slachtingen". Verleden jaar was dat ook het geval voor Protego, toen het blad peilde naar de houding van de politieke partijen waarvan de mandatarissen worden verondersteld verantwoordelijk te zijn voor het wetgevende werk in dit land. Meestal leiden zulke bevragingen tot gestroomlijnde antwoorden en die beïnvloeden zelden het parlementair-wetgevende werk. Rituele slachtingen daarenboven staan dan nog in verband met allerlei gevoelens en gevoeligheden. Redenen genoeg dus voor politici om het probleem voor zich uit te schuiven in plaats van het aan te pakken... Voor sommigen is het een gelegenheid om uit te halen naar de vreemdelingen en hun "barbaarse" zeden. Anderen ergeren zich aan de "uitzonderingen" die worden gemaakt in de wet op het dierenwelzijn van 1986 om godsdienstige redenen of zijn gewoon geschokt door het leed dat dieren ondergaan bij het kelen. Sommige betrokkenen (niet alleen moslims maar ook joden) maken van deze praktijken dan weer het zichtbare symbool van hun eigen culturele identiteit dat door andersdenkenden en racisten wordt bedreigd...

Zo ontstond in juni 1990 het comité "Stop ritueel slachten" dat het islamitische slachtfeest van 2 juli 1990 aangreep om acties te voeren tegen deze "dierenmishandeling". Volgens dat comité zou het 15 tot 25 seconden duren vooraleer het gekeelde dier zijn bewustzijn verliest, daar waar sommige dierenartsen die duurtijd zouden schatten op 7 seconden... Het comité, dat beweerde te bestaan uit een aantal organisaties voor dierenbescherming, voerde acties aan slachthuizen, verspreidde stickers, affiches en petitielijsten en stuurde brieven naar de politici. Het feit dat het Vlaams Blok het comité had opgericht en dat Filip Dewinter fungeerde als woordvoerder zorgde voor het vrij snel verdwijnen ervan. Verder viel het ook op dat wanneer het probleem van de rituele slachtingen ter sprake kwam vanuit de hoek van de dierenbeschermers, dit dan niet gebeurde vanuit de "hardere" sectoren in deze groep. De mensen die in Zeebrugge ageerden tegen de schapentransporten zijn wel op de vuist gegaan met handelaars en politiemensen, maar tot nu toe nog nooit met de slachters voor wie de schapen waren bestemd...

De vrijheid van eredienst, ja maar...

Artikel 14 van de Grondwet zegt: "De vrijheid van eredienst, de vrije openbare uitoefening ervan, alsmede de vrijheid om op elk gebied zijn mening te uiten, zijn gewaarborgd, behoudens bestraffing van misdrijven die ter gelegenheid van het gebruikmaken van de vrijheden worden gepleegd." Rituele slachtingen zo gaan beschouwen als een overtreding van de wet betreffende de bescherming en het welzijn van de dieren van 14 augustus 1986 kan dus niet! Artikel 16 van die wet zegt immers dat de bepalingen inzake het doden van dieren niet van toepassing zijn op slachtingen voorgeschreven door een religieuze ritus.

Wel kan de Koning bepalen dat sommige rituele slachtingen moeten gebeuren in erkende slachthuizen door personen die daartoe zijn gemachtigd door de vertegenwoordigers van de betrokken erediensten. En het artikel 15 staat ook het doden toe zonder verdoving of bedwelming als het geschiedt "volgens de gebruiken van de jacht of de visvangst"; het moet dan wel gebeuren "volgens de meest selectieve, de snelste en de voor het dier minst pijnlijke methode". Jaja... Het is daarnaast ook duidelijk dat men met de vraag zit hoe ver men kan gaan in de grondwettelijk gegarandeerde vrijheid van godsdienst en godsdienstbeleving.

Als men rituele slachtingen toestaat, moet men dan op termijn ook geen andere praktijken gaan toelaten? Wat gaat men doen als bepaalde religieuze groepen, strekkingen of sekten andere eisen gaan stellen? Een paar voorbeelden. Besnijdenis van jongens kent weinig weerstanden bij "andersdenkenden" omdat de (latere) lustbeleving niet wordt aangetast.

Bij besnijdenis van meisjes ligt dit helemaal anders. Wat verder met het onttrekken van meisjes aan de schoolplicht, met vragen naar het respecteren van eigen godsdienstige feestdagen, feestkalenders of zelfs jaartellingen, met polygamie en eigen gebruiken inzake echtscheiding of verstoting, met kledijvoorschriften (van naaktloperij tot volledige inbusseling), met het openbaar verbranden of met het oppeuzelen in intieme kring van overledenen, enz...

Aanpassen of verhuizen ?

Deze boodschap kregen Franstaligen nogal eens te horen wanneer zij zich vestigden in Vlaanderen. Veel heeft dat wel niet geholpen, gelet op de verschuivingen van de taalgrens. Dezelfde boodschap zit gedeeltelijk ook achter het verzet tegen de rituele slachtingen. Moeten mensen die zich hier vestigen, al dan niet tijdelijk, zich niet "inburgeren" en zich aanpassen aan wat men hier als sociaal aanvaard en wenselijk beschouwt? De massificatie van onze massasamenleving vereist dat iedereen zich een beetje schikt naar het typegezinnetje van meneer en mevrouw Doorsnee en kinderen.

Zich anders gaan gedragen of zijn vroegere gewoonten behouden kan zo maar niet. Wat bijvoorbeeld als Engelsen en Japanners hier links gaan rijden? Als Chinese kameraden rode stoplichten negeren? Als Spanjaarden een stierengevecht willen houden (dat ook een religieuze achtergrond heeft)? Als Vietnamezen op hun culinaire manier het probleem van onze loslopende honden willen oplossen? Als Italianen op de wijngaardslak, die hier erg zeldzaam en beschermd is, maar die in Zuid-Europa als schadelijk wordt beschouwd, jacht maken? Als de Kongolezen of Zaïrezen vinden dat op een feestdiner geen apenvlees mag ontbreken en van ons blanken helemaal niet begrijpen dat wij in deze primaten onze verre familie willen herkennen en respecteren?

Het regime van de letter

Sinds enkele jaren stellen we vast dat binnen de diverse godsdiensten steeds meer groepen een eigen interpretatie gaan geven aan "het geschreven woord". Wie om gelijk welke reden zijn zekerheid verliest gaat zich vastklampen aan zekerheden die het tijdelijke overstijgen. Godsdienst en taal vormen voor veel mensen de basis bij uitstek voor hun identiteit, de zekerheid waaraan ze zich kunnen vastklampen en waarin ze kunnen cocoonen via een aantal rituelen. De ontwortelde migrant gaat zich dan verliezen in het "Boek der Waarheid", het "Boek der Zekerheden", het "Woord van de eeuwige God" wat dan kan leiden tot bekrompenheid, fanatisme, onverdraagzaamheid, eigenwaan, gettovorming en fixatie op bepaalde rituelen. Godsdiensten en godsdienstbeleving zijn immers hoe dan ook sterk verbonden met het maatschappelijke en sociale gebeuren. Wie tot dezelfde godsdienst behoort deelt met geloofsgenoten een aantal rituelen en verplichtingen. In de godsdienst zoekt de mens naar de zin van het leven en naar troost en geborgenheid als hij het moeilijk heeft.

Men zegt soms dat democratische waarden luxe-produkten zijn die niet kunnen bloeien op een sociaal-economisch kerkhof (denken we maar aan de resultaten van "vrije verkiezingen" in sommige landen). Wie daar wel sterk gedijen zijn de demonen van het religieus, etnisch, patriottisch en linguïstisch extremisme. Hun successen verraden de groeiende omvang van de welvaarts- en welzijnsproblemen in de wereld van vandaag. Tot voor kort aten bijvoorbeeld Albanese en Bosnische moslims zonder problemen varkensvlees en dronken zij zowel wijn als (grote hoeveelheden) sterke drank. Als men hen vroeg of dat geen overtreding was van hun godsdienstige voorschriften, dan wuifden ze die gewoon weg als een primitieve folklore van niet-Europese Arabieren die de Koran verkeerd hadden gelezen. Vandaag echter lopen in Bosnië vele vrouwen gesluierd rond en verdwijnt alcohol en varkensvlees van de tafel. Ook katholieke Kroaten en orthodoxe Serviërs bekennen zich meer en meer tot het "regime van de letter" en tonen dat (rozenkrans rond de nek, iconen op tanks, heropbloei religieuze gebruiken,...).

Kantelapparaat
Vlees eten betekent dieren slachten...
Maar het slachten moet gebeuren met een minimum aan leed

Dierenliefde of vreemdelingenhaat ?

Belangrijk is dat we moeten vermijden dat onze grotere gevoeligheid inzake dierenbescherming en dierenwelzijn een voedingsbodem gaat worden voor een uitgesproken racisme ten aanzien van bepaalde bevolkingsgroepen! Er zijn zeker veel mensen en groepen die het goed menen met de bescherming en het welzijn van de dieren, maar er zijn ook andere die het thema van het dierenwelzijn gewoon heel dankbaar aangrijpen als dekmantel voor hun campagnes tegen vreemdelingen, migranten, vluchtelingen en hun godsdienstige gebruiken. We moeten zeker stellen dat mensen primeren op dieren en dat er een onderscheid is tussen dieren- en mensenrechten.

Geen "Umwertung aller Werte" zoals sommige dierenbevrijdingsfronters die voorstaan! Mensen die dieren hoger achten dan mensen zijn onmenselijk of geestelijk ziek. Oost-Europeanen die na de val van de Berlijnse Muur voor het eerst een Westers grootwarenhuis bezochten, ergerden zich mateloos aan de overvloed in de petfood-afdeling. Terecht, in een wereld waar driekwart van de mensheid honger lijdt, roept dat akelige gevoelens op. Zelfs al verschijnt vandaag op de Roemeense TV reclame voor Kitekat en Sheba, dan nog moeten er daar heel wat gezinnen het dagelijks stellen zonder vlees.

Toch zien we dat onze samenleving gevoeliger is geworden voor het lot en het leven van de dieren in onze omgeving. Wij erkennen dat dieren en zelfs planten er een eigen gevoelsleven op na houden, soms vergelijkbaar met de emoties die wij kennen (angst, welbehagen, honger, dorst, kroostzorg, aanhankelijkheid, enz...). Omgang met huisdieren is zo voor vele kinderen een oefenschool voor hun later sociaal leven. Het kind ervaart dat het houden van een dier een hele verantwoordelijkheid is. De respons van het betrokken dier is voor het kind vaak ook vergelijkbaar met die van andere mensen. De indeling die we vroeger maakten tussen nuttige en schadelijke dieren lijkt ons vandaag al even onzinnig als het onderscheid tussen gezelschaps- en slachtdieren. We weten dat niet alleen konijnen maar ook varkens en koeien, ja zelfs de verafschuwde riool- en muskusratten als gezelschapsdier kunnen worden gehouden. Ze gedragen zich dan totaal verschillend van hun naamloze soortgenoten in stallen of labo's. Vaak zijn ze zelfs leuker en aanhankelijker dan sommige eigenzinnige katten...

Het signaal van de meikever

Maar er is nog meer aan de hand met de mens van vandaag. Vandaag is de mens namelijk tot het pijnlijke besef gekomen dat zijn lot onlosmakelijk is verbonden met het leven en het overleven van dieren en planten op de blauwe maar vervuilde planeet. De wereldomvattende ecologische verloedering zadelt de mens op met een groeiend schuldbewustzijn. De mens, en hij alleen, is verantwoordelijk voor het toenemend massaal uitsterven van dieren- en plantensoorten. Hij is er zich van bewust, hij voelt zich schuldig en hij probeert iets goed te maken.

Zoals hij jaarlijks met een 11-11-11-sticker de hongerigen in de wereld spijzigt, zo sust hij ook zijn geweten met acties voor de W.W.F.-panda's en de Greenpeace-walvissen, met het geven van geld voor de aanleg van natuurreservaten of met het tonen dat hij zelfs een mens van goede wil is door het schrappen van de Gaia-ganzenleverpastei op het Feest van de Hemelse Vrede. Sommige Groenen die de jacht willen afschaffen hebben in die zin ook een oplossing voor de konijnenschade. Die zouden dan door ambtenaren worden afgeknald binnen een afschotplan. Een geruststellend en hartverwarmend idee voorwaar voor de betrokken boventallige konijntjes...

Nog zo een geruststellend gevoel geeft ons de terugkeer van de meikever. Voor het eerst sedert meer dan 30 jaar is hij terug van weggeweest en wordt hij met een schroomvolle tederheid benaderd. Meikevers die, verblind door het kunstlicht, plompjesweg belanden in de pulls van terrasjesmensen, worden niet meer zoals weleer als schadelijke wezens doodgestampt maar mogen nu, in de avondkoelte, volop genieten van de warme wol en van de menselijke aandacht. Ze zien er ook wel heel prachtig uit, met hun witberijpte kastanjebruine kleur, hun blinkend karkas en hun fraaie sprieten. Ja, toegegeven, maar eigenlijk koesteren wij vooral een stuk jeugdsentiment uit de vijftiger jaren. En toen werden meikevers ongenadig vervolgd, doodgespoten en doodgetrapt. Door generaties kinderen werden ze tot vliegens toe gemarteld met touwtjes die door hun edele deeltjes werden gestoken. Meikevers huilen immers niet...

En verder, in diezelfde vijftiger en ook nog in de zestiger jaren klonk zelfs het gekerm van de varkens, die 's vrijdags op het erf of zelfs midden op de veemarkt werden gekeeld, als een verwachtingsvol aperitiefconcert dat de zondagse pensenkermis aankondigde. En dan waren er nog al die andere volksvermaken die ons nu beschaamd doen gruwen zoals de rattenschieting, het ganzenrijden, het gooien van katten of het drinken van bekers met levende visjes door leuke carnavalprinsen en dito lokale politici, het nagelen van vleermuizen op staldeuren, het "steriliseren" van muizenvallen in kokend water met de levende diertjes er nog in, de nog steeds bestaande bloederige hanengevechten in de verscholen uithoeken van het Hageland, de blijvende gruwel van klemmen, strikken en stroppen, enz...

En keren we maar terug naar de mensen. Hoelang is bij ons de coëducatie al aanvaard? Durven we vandaag nog zonder lachen de argumenten contra van toen lezen? Hoelang hebben bij ons de vrouwen, die ter kerke gaan, de sluier al afgelegd en dit dan in tegenstelling met sommige nog streng-katholieke streken in Zuid-Europa? Is men de "suisse" met zijn indrukwekkende hellebaard en in militair ornaat al vergeten? De schildwacht die in het portaal van de kerk, namens de Grote Herder, de kudde trieerde naar een mannen- en vrouwenkant toe en onvoldoend gesluierde vrouwelijke exemplaren als vijandig tuig zonder pardon de kerk uitjoeg.

Onze "westerse" houding

Wie over het "Westen" spreekt, spreekt over vrijheid, gelijkheid en broederlijkheid. Dus ook over godsdienstvrijheid. Maar verdient die God nu, die, volgens bepaalde "godgeleerden", blijkbaar toch problemen schijnt te hebben met de kwaliteit van hetgeen Hij heeft geschapen, wel een godsdienst, verdient Hij gediend te worden? Almachtig en volmaakt zoals Hij wordt voorgesteld zou alles, wat Hij heeft geschapen, toch zin- en waardevol moeten zijn. Tenzij het dan toch zo is dat de mens (individueel of collectief) zijn beroemde vrijheid, of moeten we zeggen macht onder haar vele vormen, gaat gebruiken om zijn medemens te onderwerpen en waarbij de mens zich, slimmetjesweg, gaat verschuilen achter hét ultieme en absolute argument, namelijk God? God dan als een schepping van de mens? Het verhaal dan van de bekende slogans als "Dieu le veult", "Gott mit Uns" en "In God we trust"...

Als westerlingen, die hoog oplopen met idealen en ideeën als vrijheid, verantwoordelijkheid, solidariteit, rechtvaardigheid, sociaalvoelendheid, onafhankelijkheid, pluralisme, verdraagzaamheid, enz..., kunnen wij aanvaarden dat er een onderscheid kan bestaan tussen het zo maar kelen van een dier en het ritueel slachten binnen het kader van een religieuze traditie. Maar dat mag geen beletsel zijn om ook die traditie principieel in vraag te stellen !

Wat betreft normen en waarden, het begrip goed en kwaad, kunnen we op het vlak van ethisch handelen zeker geen concessies doen met betrekking tot de bestaande mensenrechten, maar die gelden niet voor dieren. Sommige actievoerders verwarren dierenrechten nogal eens met mensenrechten, wat niet kan. Ook moeten wij niet geloven in een soort van domino-theorie die wil dat als wij vandaag bepaalde rituelen toelaten, morgen het hek van de dam is voor andere en ergere.

Het recht van bepaalde groepen in ons land op een eigen culturele identiteit moet worden erkend. Maar hierbij zijn er grenzen en die worden getrokken op basis van de universele mensenrechten en enkel daar. Onze erkenning van de vrijheid moet dus niet leiden tot een soort van laxistisch cultuurrelativisme, tot onverschilligheid of tot het opgeven van tradities, normen en waarden. Het is bijvoorbeeld beangstigend dat uit een onderzoek omtrent vrouwenbesnijdenis, vorig jaar verricht door de Gentse universiteit, is gebleken dat de helft van de ondervraagde dokters in grote, stedelijke ziekenhuizen, niet wist dat dit in ons land is verboden. Een op de vijf zou het zelfs doen omdat het anders in de clandestiniteit zou gebeuren!

Het kan anderzijds ook niet de bedoeling zijn, uit gemakzucht of politiek-religieus opportunisme, dat we de aanpassing van deze mensen aan onze gangbare cultuurgewoonten gaan beschouwen als een bewijs van een geslaagde integratie. Elke gemeenschap heeft haar tradities, normen en waarden. Passend is het bewaren van de beste tradities van de cultuur waarin men is opgegroeid. Nieuwkomers of vreemdelingen die zich hier vestigen bewijzen hun integratie zeker niet door het eten van mosselen of biefstuk-frites. Uitgaande van het feit dat de meesten onder ons vlees eten betekent dat concreet dat wij dieren fokken en slachten. Zowel de fokkerij als het slachten moeten gebeuren met een minimum aan leed voor het dier. Ook bij verdoofde dieren blijft het hart werken zodanig dat ze leegbloeden (wat het doel is van de rituele slachting). Hetzelfde gebeurt immers ook bij het onthoofden van een kip. Het kelen gebeurt dus best na verdoving. Het verhaal van de zeven seconden getuigt ontegensprekelijk van enige humor, van zwarte dan. Voor het arme schaap in kwestie duren die zeven lange, verschrikkelijke seconden precies zeven seconden te lang...

Guido Janzegers, gewezen senator, Boutersem

 

Besluiten

met het vriendelijk verzoek ze voor te leggen aan de lokale mandatarissen van de politieke partij die je voorkeur geniet. Als al onze leden hun medewerking verlenen, bereiken we probleemloos alle politieke formaties! Onze uitgebreide studie over de houding van de diverse patijen kan je nog steeds consulteren via onze website!